Apollonia

Glas-in-lood raam met de heilige Apollonia in het midden, met aan haar voeten, Sir John Tomes, Miller en Pierre Fauchard. Geschenk van het Nederlandsch Tandheelkundig Genootschap aan het Tandheelkundig Instituut te Utrecht 1910, collectie Universiteitsmuseum Utrecht.

Apollonia, tandlijders en tandartsen

 

De vrome Apollonia (Alexandrië) was in de vroege geschriften een oudere diacones, die in 249 na Chr., gedwongen was haar monotheïstische geloof op te geven. Toen zij niet toegaf werden haar tanden met een steen uitgeslagen, een straf die in die tijd gebruikelijk werd voor iemand die hoogverraad pleegde. Onder bedreiging van de brandstapel probeerden de gerechtsdienaren haar van gedachten te doen veranderen, maar Apollonia verkoos liever de dood en wierp zich vrijwillig in het vuur. Haar sterfdag werd bepaald op 9 februari.

In Nederland werd Apollonia pas voor het eerst in 1910 geïntroduceerd bij de discussies over het geschenk dat het Nederlandsch Tandheelkundig Genootschap wenste te geven bij de opening van het nieuwe Tandheelkundige Instituut aan de Oude gracht te Utrecht. Op initiatief van de lector J. E. Grevers werd een glas-in-loodraam representatief geacht, alleen wie erop afgebeeld moest worden was minder snel beslist. De namen van vele prominenten in de tandheelkunde passeerden de revue, niemand werd geschikt geacht. Totdat de Amerikaanse tandarts Pierce de aandacht op Apollonia vestigde. Voorheen, hadden weinig tandheelkundigen nog van haar gehoord. Even twijfelde men of de toeschouwer geen verkeerde indruk kreeg bij het zien van Apollonia. Zouden de directeur en de naar de praktijk snellende studenten, misschien weer omkeren omdat zij dachten dat Apollonia het werk voor hen zou doen? Het raam kwam er en heeft jaren in het Tandheelkundig Instituut gehangen en moest na de sluiting van de subfaculteit tandheelkunde in Utrecht lange tijd in het depot opgeslagen worden. Na een zorgvuldige restauratie in 2010 kwam het bijzondere glas-in-loodraam in het toenmalige pand van de  NMT in Nieuwegein te hangen. Tegenwoordig heeft het raam een prachtige en zeer prominente plek in de nieuwe behuizing van de KNMT in ’t Hart in Utrecht.